مصاحبه با دکتر مصطفی زاده ، مدیر گروه پزشکی قانونی دانشگاه شهید بهشتی در مورد اعتیاد


بسمه تعالی

«مسمومیت با مواد مخدر و محرک به سه انگیزه ممکن است حادث شود: الف- بصورت عمدی و به قصد خودکشی  ب- بصورت عمدی و به قصد دیگر کشی و جنایی ج- بصورت اتفاقی»

  باتوجه  به اهمیت روز افزون معضل اعتیاد درجوامع امروزه در صدد آمدیم تا مصاحبه ای درباره انواع مختلف مواد اعتیاد آور و اثرات آن با  آقای دکتر بابک مصطفی زاده  مدیر گروه آموزشی پزشکی قانونی و مسمومیت ها- دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام بدهیم ...

1) آقای دکتر لطفا از علایم اولیه اعتیاد به مواد مخدر برامون صحبت کنین؟
 مواد غیرقانونی مورد سوء استفاده در جامعه را می توان به سه دسته: مخدرها، محرکها و توهم زا تقسیم نمود. هرکدام اینها علایم و نشانه های متفاوتی از خودشان نشان می دهند. اما آن علامتی که تقریباٌ در بین اینها مشترک هست و بصورت زودرس خودش را نشان می دهد تغییر در رفتارهای اجتماعی و بهم خوردن نظم زندگی و افت تحصیلی و یا شغلی فرد می باشد.
2) ازعلایم مسمومیت و دلایل مسمومیت با مواد مخدر و محرک چیست؟ آیا مرگ در مصرف کنندگان مواد روان گردان (آمفتامینها)رخ می دهد؟ این عوامل بغیر از اثرات جسمی و روحی آیا سبب مرگ هم می شوند؟
مسمومیت با مواد مخدر و محرک به سه دلیل و انگیزه ممکن است حادث شود: الف- بصورت عمدی و به قصد خودکشی     ب- بصورت عمدی و به قصد دیگر کشی و جنایی ج- بصورت اتفاقی
از بین علل مذکور، بصورت اتفاقی شایعتر از بقیه می باشد و تقریباٌ اغلب ممسومیتها با مواد مخدر و محرک در افرادی اتفاق می افتد که مصرف کننده مزمن این ماده هستند.
 عمده علایم و نشانه های مسمومیت با مواد مخدر بصورت کاهش سطح هوشیاری از خواب آلودگی تا کمای عمیق، دپرسیون تنفسی بصورت کاهش و یا قطع تعداد تنفس و کاهش عمق تنفس، مردمکهای میوتیک، کاهش تعداد ضربان قلب، افت فشارخون می باشد. در حالیکه علایم و نشانه های مسمومیت با مواد محرک یعنی ترکیبات آمفتامینی و کوکائین بصورت تحریک سیستم سمپاتیک و آزاد شدن کاتکول آمینها در سیناپسهای عصبی است که عمدتاً بصورت تحریک پذیری، بیقراری، افزایش تعداد ضربان قلب، افزایش فشارخون، تعریق و افزایش دمای بدن می باشد. البته در مواردی منجر به حوادث عروقی قلب حتی انفارکتوس میوکارد و حوادث عروقی مغز بصورت سکته مغزی ایسکمیک و یا خونریزی دهنده می شود.
مرگ در مسمومیت و حتی مصرف روزانه مواد مخدر و محرک به کرات اتفاق می افتد در مواد مخدر وقتی دپرسیون تنفسی اتفاق بیفتد نوعی خفگی برای بیمار ایجاد می شود اگر سریع به مرکز درمانی منتقل نشود منتهی به فوت می شود و در مواردی آنسفالوپاتی هیپوکسیک ایجاد می شود و کورتکس مغز آسیب می بیند و بیمار دچار وضعیت نباتی می شود.
در مواد محرک حتی در مصارف روزانه بدنبال یک افزایش فشار خون ناگهانی احتمال خونریزی مغزی و یا سکته مغزی                                                ایسکمیک ممکن است ایجاد شود.
3) تاثیر مواد روان گردان روی فعالیت و عملکرد مغزی جوانان چیست؟
مواد روانگردان و یا همان محرکها، در ابتدا ممکن است قدرت تمرکز و انرژی را بالا ببرد اما بعلت تخلیه شدن سیناپسها از نوروترانسمیترهای تحریکی از جمله  سروتونین منجر به افسردگی و بیماریهای خلقی می شود.  در زمان مصرف این مواد حتی سایکوز و اختلالات روانی همراه با توهم دیده می شود اگر درمان سریع درمان نشود ممکن است غیرقابل برگشت بماند.
دانشجویان ممکن است در شبهای امتحان جهت مطالعه و نخوابیدن و داشتن انرژی بیشتر از مواد محرک استفاده بکنند اما مطالب را طی چند روز آینده کاملا فراموش خواهند کرد و صرفاٌ مطالب در حافظه نزدیک ذخیره می شوند.
4) آقای دکتر آیا وجود شیشه در قرص های لاغری اثبات شده؟
بله- وجود ترکیبات آمفتامینی در ترکیبات لاغر کننده در آزمایشگاه های معتبر کشورمان به اثبات رسیده است اما همزمان باعث ایجاد اعتیاد، اختلالات هورمونی و بیماری های روانپزشکی نیز می شود.
5) آیا رابطه ای بین مصرف مواد مخدر و تولد نوزادان ناقص الخلقه و سقط جنین هست؟
اثرات تراتوژن مواد مخدر و محرک شناخته شده است و مادران معتاد به مواد مخدر و یا محرک ممکن است فرزندان ناقص بدنیا بیارند و یا در نتوانند بارداری را با موفقیت به پایان برسانند و جنین قبل از موعد تولد بویژه در سه ماهه اول بارداری سقط شود.

6) در رابطه با سن اعتیاد نظرتان چیست؟حداقل سن ابتلا به اعتیاد به چند سالگی رسیده؟

من آمار دقیقی در خصوص سن اعتیاد ندارم اما معتقدم اعتیاد از زمان تولد ممکن است شروع شود وقتی نوزادی از مادر معتاد بدنیا میاد معتاد هست و یا نوزادی در خانواده ای تربیت می شود که پدرش معتاد است در منزل از دود مواد ممکنه بصورت پاسیو وابسته به مواد شود. هر چقدر فقر فرهنگی در جامعه زیاد شود اینگونه مسایل از جمله اعتیاد رشد پیدا می کند و سن شروع آن به سنین پایینتر می رسد. فقر اقتصادی منتج از فقر فرهنگی می باشد اگر سطح بینش و فرهنگ بالا مردم جامعه باشد هرکسی در جایگاه خودش رضایتمندی کافی را خواهد داشت و در نتیجه به حق و حقوق دیگران دست درازی نخواهد کرد و عدالت اجتماعی برقرار خواهد شد و فقیر و غنی معنی نخواهد داشت و نتیجتاً مسایلی مثل فساد و اعتیاد به حداقل میزان خود می رسد.

7) ازمنظر جنابعالی چه عواملی زمینه ساز اعتیاد به خصوص در جوانان میباشد و چه راهکارهایی را برای کاهش و توقف روند اعتیاد توصیه میکنید؟

اعتیاد در جوانان علل مختلفی دارد. اول از همه باید ببینیم این جوان مورد نظر شما جوانان دانشگاهی هست و یا غیر دانشگاهی. در جوانان دانشگاهی یکی از علل مهم شروع اعتیاد دوری از خانواده هست که منجر به تنهایی و اختلالات روانی می شود منجر به گرایش جوان را به مواد می شود تا تنهایی خودش را با مواد پر بکند البته در این وضعیت تنهایی گرایش به سمت رفتارهای پرخطر و آشنایی و دوستی با افراد مشکل دار را نباید نادیده بگیریم.
به نظر من باید تمهیدات لازم فراهم شود تا جوانان در کنار خانواده شان تحصیل بکنند و در دانشگاه هم امکانات رفاهی کافی از جمله خوابگاه، باشگاه های ورزشی و تورهای تفریحی و آموزشی مداوم برای دانشجویان مهیا باشد و همچنین مسئولین دانشگاه وقت و فرصت کافی برای نظارت بر رفتار و رسیدگی به مشکلات دانشجویان اختصاص بدهند.

8) هم اکنون بیشترین مسمومیت با کدام ماده مخدر یا محرک وجود دارد؟
در حال حاضر مسمومیت با ترکیبات کراک و متادون از خانواده مخدرها زیادتر از بقیه هست و در بین محرکها مسمومیت با شیشه(مت آمفتامین) بیشتر از بقیه دیده می شود.

9) آیا میتوانید درباره rate  اعتیاد نسبت به سال گذشته اظلاعاتی در اختیارمان بگذارید؟
متاسفانه ما در کشورمان در خصوص مسائل اماری مشکل داریم. یا آمار نمی گیریم. یا آمار می گیریم اما به نفع خودمان بدون رعایت اخلاق حرفه ای تحریف می کنیم و یا آمار می گیریم اما اجازه نشر آنرا نداریم. لذا پاسخ صحیح به سوال شما ندارم.
در آخر هم از آقای دکتر بخاطر اینکه وقت با ارزششان را در اختیار ما گذاشتند تشکر کردیم.
به امید ایرانی پاک از هرگونه مواد مخدر ...



تمامی حقــوق مادی و معــنوی این سایت متــعلق به معـــاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه می باشد - طراحی:پارسه وب